thema’s: herstructurering, openbare ruimte, inrichtingsplan
Locatie: DRACHTEN
In opdracht van: Gemeente Smallingerland
periode: 2025
Visiekaart De Swetten
Aanleiding/Opgave
De gemeente Smallingerland heeft, in samenwerking met PeetersenDaan, een ontwikkelstrategie opgesteld om gemeentelijke gronden in te zetten voor de groeiende woonvraag. In de wijk De Swetten bevinden zich relatief veel van deze locaties, wat leidt tot een hogere mate van verdichting dan in andere delen van de gemeente. Meer context is te vinden in Wijkvisie De Swetten/PeetersenDaan.
Om deze ontwikkeling in balans te brengen, is het essentieel dat de openbare ruimte een kwaliteitsimpuls krijgt rondom de nieuwe woningen. Daarom hebben we – in nauwe afstemming met een klankbordgroep van omwonenden, de welzijnsorganisatie en de gemeente – een schetsontwerp gemaakt voor de nieuwe openbare ruimte.
Dit ontwerp vormt een ‘groene ruggengraat’ die de wijk verbindt via een samenhangende groenstructuur. Water, beplanting en speel- en ontmoetingsplekken zijn hierin geïntegreerd, waardoor een levendige, toegankelijke en duurzame leefomgeving ontstaat.
Tijdens het ontwerpproces zijn twee ruimtelijke benaderingen onderzocht, geïnspireerd op de schilderijen van Max Liebermann. De eerste benadering ging uit van een statige, formele laanstructuur. Dit concept biedt een heldere ruimtelijke ordening met rustige ontmoetingsplekken bij de speelzones. De tweede benadering was informeler van karakter, met een losser bomenpatroon dat uitnodigt om door het gebied te dwalen. Daarbij worden juist de bestaande cultuurhistorische boomlanen met elkaar verbonden. Na bespreking met de klankbordgroep is gekozen voor de statige allee – een ontwerp dat structuur en rust brengt, en aansluit bij de karakteristieke sfeer van De Swetten.
Voorkeursvariant
In de voorkeursvariant ligt de nadruk op het versterken van de bestaande groenstructuur. De huidige bomenlanen worden waar mogelijk verlengd en aangevuld, zodat een samenhangend en herkenbaar beeld ontstaat. Bomen met een beperkte levensverwachting worden gefaseerd vervangen door nieuwe soorten, die op een meer informele manier worden geplant.
Tussen de bomenrijen komt een breed wandelpad dat de verschillende delen van het gebied met elkaar verbindt en ruimte biedt voor ontmoeting en beweging. Langs deze groene ruggengraat worden de erfafscheidingen vormgegeven als hagen. Zo ontstaat een duidelijk en verzorgd profiel, met een natuurlijke overgang tussen het openbare en het privéterrein.
Rond de speelvelden wordt met bomen een duidelijk carré gevormd, wat de geborgenheid voor bewoners versterkt. Op verschillende plekken ontstaan ontmoetingsplekken waar, onder het bladerdak, ruimte is voor een podium of speelobject.
In plaats van standaard speeltoestellen wordt het karakteristieke gebouw van de peuterspeelzaal, herkenbaar aan de torentjes, hergebruikt als podium en ontmoetingsplek. Dit geeft de locatie een herkenbaar en bijzonder accent binnen de wijk.
Indicatieve doorsnede “torentje” als nieuw speelelement
Het beplantingsplan voorziet in een zorgvuldig samengestelde groenstructuur die aansluit bij de omgeving en bijdraagt aan biodiversiteit en seizoensbeleving. Er wordt gekozen voor inheemse boom- en struiksoorten die goed passen bij het lokale klimaat en de ecologische samenhang versterken.
Voor de beplanting zijn variëteiten van haagbeuk, linde, kastanje en berk geselecteerd, aangevuld met bloeiende inheemse struiken die kleur en dynamiek brengen gedurende het jaar.
